نقش ‌آفرینی حشد الشعبی در عراق پسا داعش

  • انتشار: ۳ اسد ۱۳۹۶
  • سرویس: سیاست
  • شناسه مطلب: 27712
با توجه به نیازمندی‌ های موجود در ابعاد امنیتی و اقتصادی در عراق پسا داعش، نیرو های حشد الشعبی را، می ‌توان یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده آینده سیاسی و نظامی عراق ارزیابی کرد.

مقابله با تروریسم و بلاخص جنگ با داعش در عراق در طول ۱ سال گذشته بسیار ثمربخش پیش رفته است. موفقیت نیروهای عراقی در باز پسگیری مناطق اصلی تحت تصرف داعش در استان نینوا، صلاح‌ الدین و الانبار را می‌ توان پایانی بر ناکامی ‌های نیروهای نظامی عراق برشمرد. نقش حشد الشعبی در این رابطه بسیار برجسته و غیر قابل انکار است. به همین دلیل دشمنان ملت عراق، این نیروها را مورد آماج اتهامات و حملات خصمانه خود قرار دادند. در حالی که آنها به فرمان مرجعیت و بر اساس یک حکم و تکلیف شرعی درعراق شکل گرفتند و از طریق رسمیت یافتن مطابق مصوبه پارلمان، مشروعیت سیاسی خود را نیز مستند و تثبیت نمودند. اما دشمنان، باز هم دست بردار نبودند. حشد الشعبی با اراده و ایمان مستحکم و عمیق خود نشان داد، که پس از بحران داعش نیز می تواند در دیگر صحنه های جامعه در خدمت جامعه بوده و ایفای نقش نماید.

ظرفیت حشد الشعبی در تأمین امنیت و حفظ یکپارچگی عراق

در عرصه بهره‌ گیری از توانمندی‌ های حشد الشعبی در بعد نظامی و امنیتی عراق پسا داعش نخست باید به نقش‌ آفرینی این نیروها درجلوگیری از طرح از پیش برنامه ‌ریزی شده از سوی بازیگران خارجی و داخلی برای تجزیه عراق اشاره کرد. این واقعیت که بسیج مردمی پس از فتوای آیت الله سیستانی برای مقابله با گسترش پیشروی داعش توانسته است، یکپارچگی عراق را مجددا در صحنه سناریوهای آینده این کشور قوت بخشد و بخش‌ های وسیعی از خاک این کشور مجددا به کنترل دولت مرکزی عراق بازگرداند غیر قابل انکار است. در این زمینه حیدر العبادی ۳۰ می ۲۰۱۷ پس از اعلام شکست داعش در موصل درجمع فرماندهان نیروهای مردمی با تقدیر و تجلیل از فتوای تاریخی ایت الله سیستانی در دادن جهاد کفایی ضد داعش از نقش فعال نیروهای مردمی در ازادی مناطق تحت اشغال داعش تقدیر کرد و از آغاز عملیات آزاد سازی دو شهر تلعفر در استان نینوی و الحویجه در استان کرکوک با حضور این نیروها سخن گفت. این سخنان می‌ تواند به نوعی تداعی کننده برنامه ‌ریزی دولت برای سپردن بخشی از وظایف امنیتی نیروهای مسلح عراق به حشد الشعبی در آینده پسا داعش باشد. لذا می‌توان انتظار داشت که حشدالشعبی در آینده به عنوان یک نیروی نظامی در درون نیروهای مسلح فعالیت خواهد داشت و سازماندهی جدیدی انجام خواهد شد. همچنین در شرایطی که محتمل است، باقیمانده های داعش پس از شکست در عراق و سوریه، از جمله در داخل شهرهای عراق بصورت هسته ای و یا انفرادی دست به عملیاتهای تروریستی بزنند، حشد الشعبی در این فضا نیز می تواند نقش بسیار پر رنگ و ارزنده را عهده دار گردد.

توان حشد الشعبی در عرصه سازندگی عراق

عراق در دوران معاصر، علی‌ رغم پتانسیل‌ های اقتصادی بالا همچون بهره داشتن از منابع عظیم نفت، موقعیت استراتژیک، تنوع فرهنگی و میزبانی از اماکن تاریخی و مذهبی و نیروی کار زیاد و جوان، به دلیل دست و پنجه نرم کردن با نا امنی و ویرانی‌ های ناشی از جنگ با تروریسم و همچنین وجود فساد گسترده اداری، نتوانسته است روند توسعه متوازن با قابلیت‌ ها را بپیماید.عراق پسا داعش (بویژه مناطق جنگ زده و تحت اشغال داعش) برای جبران ویرانی ‌های جنگ علاوه بر سرمایه گذاری مالی به بسیج عمومی سازندگی نیازمند خواهد بود، که حشد الشعبی به عنوان نیرویی مردمی قادر است به خوبی در این زمینه نیازعراق را مرتفع سازد و در نتیجه از بار هزینه ‌های دولت برای تأمین بودجه سازندگی بکاهد. در این بین به نظر می رسد نیروهای حشد الشعبی و عراق از ایران الگوبرداری خواهند کرد، که پتانسیل نیروهای بسیج مردمی با پایان یافتن جنگ ۸ ساله از سوی رهبران سیاسی و دینی وقت ایران به سوی میدان سازندگی اقتصادی کانالیزه شدند.

بنابراین باتوجه به نیازمندی‌های وسیع در ابعاد امنیتی واقتصادی(سازندگی) درعراق پسا داعش و ماهیت نیروهای حشد الشعبی بلحاظ ایمانی و انگیزشی در جهت خدمت به جامعه و مردم ، این نیروها را می ‌توان یکی ازمهمترین عوامل تعیین کننده آینده این کشورارزیابی کرد. تجارب ارزشمند جمهوری اسلامی ایران از بسیج در عرصه های مختلف نظامی، امنیتی، سازندگی، اجتماعی و فرهنگی، مؤید چنین واقعیتی است.