تنها ماندن بارزانی، در تقابل با مخالفان همه‌ پرسی استقلال

  • انتشار: ۲۸ سرطان ۱۳۹۶
  • سرویس: بین الملل
  • شناسه مطلب: 27611
روند تحولات چند ماه اخیر نشان می‌ دهد، که موضوع برگزاری همه پرسی استقلال در اقلیم کردستان بیش از آنکه در راستای خیرخواهی عمومی باشد، بیشتر در راستای منافع شخصی مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان است.

طی یک ماه اخیر و متعاقب اعلام حکومت اقلیم کردستان برای برگزاری همه پرسی استقلال در تاریخ ۲۵ سپتامبر -۳ مهر- سال جاری، شاهد واکنش‌ های متفاوتی در سطح داخلی عراق و سطح منطقه‌ ای نسبت به این موضوع بوده‌ ایم. در این میان، مخالفت‌ ها با برگزاری همه پرسی استقلال در اقلیم کردستان بیش از آنکه در سطح خارجی مطرح باشد، بیشتر در سطح داخل عراق است. مخالفت ‌های داخلی در کشور عراق نیز در دو بخش قابل تقسیم ‌بندی است. یک جریان مخالفت ‌ها در داخل حکومت اقلیم کردستان است و بخش دیگر در ارتباط با مخالفت ‌ها در سطح خارج از اقلیم کردستان یا در سطح ملی عراق می‌ باشد.

واقعیت آن است، که در داخل اقلیم کردستان بخش بزرگی از مردم و احزاب سیاسی با برگزاری همه پرسی استقلال موافق نیستند و بیشتر آن را جهت تحکیم قدرت بارزانی‌ ها ارزیابی می ‌کنند. احزاب گوران، جمعه اسلامی کردستان و بخشی از اعضای رهبری حزب اتحادیه میهنی کردستان مهم‌ ترین مخالفان همه پرسی هستند.

در کنار این احزاب در یک ماه اخیر می ‌توان به مواضع سید عمار حکیم، رئیس مجلس اعلای اسلامی عراق اشاره کرد، که جدی‌ ترین مخالفت ‌ها را با برگزاری همه پرسی استقلال اقلیم کردستان در سوم مهر ماه سال جاری داشته است. حکیم که رهبری دوره‌ای ائتلاف ملی (تحالف الوطنی) را به عنوان فراگیرترین فراکسیون در مجلس نمایندگان عراق برعهده دارد برای نخستین بار در آوریل گذشته در جریان سفر به کشور مصر، به صراحت اعلام کرد، که اگر دولت کردستان شکل بگیرد، تنها رژیم صهیونیستی آن را به رسمیت خواهد شناخت. همچنین، این موضع را سید عمار حکیم در اوایل ماه ژولای جاری در تهران تکرار کرد و ضمن هشدار به تبعات منطقه ای استقلال کردستان عراق، گفت که فقط رژیم اسراییل از انجام همه پرسی در اقلیم کردستان حمایت می ‌کند. اما واکنش‌ های سید عمار حکیم به موضوع رفراندوم استقلال اقلیم کردستان همچنان ادامه دارد و در آخرین اظهارنظر، رهبر ائتلاف ملی گذشته (۱۵ جولای ۲۰۱۷) در دیدار تعدادی از نخبگان دانشگاهی و فرهنگی عراق بار دیگر تاکید کرد، که مخالف انجام همه پرسی در اقلیم کردستان عراق است و گفت که این امر باعث تجزیه عراق و دیگر کشورهای منطقه می‌شود.

همچنین علاوه بر حکیم، شورای رهبری ائتلاف ملی عراق نیز که در روز شنبه هفته جاری به رهبری سیدعمار حکیم تشکیل جلسه داده بود، به صراحت تمام با انجام همه ‌پرسی در اقلیم کردستان عراق مخالفت کرد. مجموع این روند نشان می ‌دهد که بارزانی و حزب دموکرات کردستان عراق به تدریج تنها تر از گذشته می ‌شوند و جریاناتی که حتی در داخل اقلیم کردستان موافقت نسبی با این همه‌ پرسی داشتند، اکنون به جرگه مخالفان آن می ‌پیوندند.

رئیس اقلیم کردستان شاید هیچگاه نمی ‌توانست چنین سطح بزرگی از مخالفت را پیش ‌بینی کند. همین مساله موجب شده که بارزانی در سفر اخیر خود به اروپا که به منظور جلب حمایت از رفراندوم استقلال اقلیم کردستان بود؛ به صورت غیرمستقیم  چنین سطحی از مخالفت از سوی شیعیان را غیرمنتظره خطاب بخواند. به‌ گونه ‌ای که بارزانی با صراحت می ‌گوید، که او در به قدرت رسیدن شیعیان در عراق نقش مهمی داشته و اکنون مخالفت آنها با حق تعیین سرنوشت کردها را نمی‌ تواند درک کند.

به‌ طور کلی، روند تحولات داخلی عراق نشان می‌ دهد، که مخالفت ‌های جدی چه در سطح ملی عراق و چه در سطح داخلی اقلیم کردستان در حال افزایش است و به نظر می ‌رسد، که بارزانی و حزب دموکرات کردستان عراق، هر روز خود را تنهاتر از گذشته می‌ بینید. در واقع، روند تحولات چند وقت اخیر نشان می‌دهد، که موضوع برگزاری همه پرسی استقلال در اقلیم کردستان بیش از آنکه در راستای خیرخواهی عمومی باشد، بیشتر در راستای منافع شخصی مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان است.

بارزانی با تعجیل و شتاب ‌زدگی خود در موضوع استقلال اقلیم کردستان، سرنوشت و آینده مردمان اقلیم کردستان را مورد تهدید جدی قرار داده و اقدامات او می‌توان وضعیت اقتصادی و اجتماعی کردها را در شمال عراق در معرض تهدید جدی قرار دهد. وی در ابتدا امیدوار بود، که با طرح برگزاری همه ‌پرسی استقلال رضایت تمامی جناح ‌های سیاسی داخل اقلیم کردستان را جلب کند، اما زمانی که موج گسترده مخالفت‌ ها را دید، دست به گریبان حمایت کشورهای خارجی شده است. با نظر به روندی که تا کنون حاکم بوده به نظر می ‌رسد، سفر او به اروپا نمی ‌تواند منجر به هیچ‌ گونه جلب حمایت رسمی و بزرگ از استقلال اقلیم کردستان در سطح جهانی شود. زیرا کشورهای غربی از جمله آمریکا و فرانسه بارها  با این موضوع مخالفت کرده اند.