سودان؛ تجربه دیگر بد عهدی آمریکا

  • انتشار: ۳۰ سرطان ۱۳۹۶
  • سرویس: بین الملل
  • شناسه مطلب: 27644
بد عهدی اکنون به یکی از مشخصه های بارز امریکا بدل شده، که نه تنها در عرصه اقدامات جهانی، بلکه در مذاکرات نیز این مسئله بارز است.

دهه ۷۰ میلادی بود، که آمریکا به بهانه های نقض حقوق بشر و حمایت از تروریسم اقدام به وضع تحریم هایی علیه سودان کرد. تحریم هایی که هم اموال سودان را در آمریکا بلوکه کرد و هم مانع برقراری روابط تجاری با این کشور شد. این تحریم ها که در سال ۲۰۰۶ به دلیل همدستی در خشونت‌ های دارفور تشدید شد، تا آخرین سال دولت اوباما به همان صورت ادامه یافت. اما دولت اوباما پیش از پایان کار مذاکراتی را برای از بین بردن برخی تحریم ها آغاز کرد.

در آن زمان خبری از مذاکرات پنهانی به گوش می رسید، با انتشار اخبار متعدد از سودان درباره مذاکرات شش ماهه این کشور با آمریکا درباره عمل کردن به شروط واشنگتن با هدف رفع تحریم‌ های اقتصادی و غیراقتصادی از سودان، کاردار آمریکا وعده کرد، که این لغو تحریم «فوری و فراگیر»‌ است. در همین راستا اوایل اسفند ماه سال گذشته در اقدامی که ناگهانی به نظر می رسید، بخشی‌ از تحریم‌ های اقتصادی و تجاری آمریکا علیه سودان لغو شد.

البته بسیاری از کارشناسان معتقد بودند لابی عربستان و رژیم صهیونیستی در لغو تحریم ها بی تاثیر نبوده است. در همان زمان نیز روزنامه هآرتس، به نقل از کارمندان رژیم صهیونیستی اعلام کرد، که مسئولان وزارت خارجه رژیم صهیونیستی به توم شانون، معاون وزیر خارجه آمریکا در امور سیاسی طی سفری که به فلسطین اشغالی داشت، درخصوص لزوم بهبود روابط بین آمریکا و سودان تأکید و توصیه‌ هایی کردند.

این مسئولان صهیونیستی در توجیه این خواسته خود گفته بودند، وزارت خارجه رژیم صهیونیستی معتقد است، که دولت سودان از یک سال قبل روابط خود با ایران را قطع کرده و عملیات آنچه که صهیونیست‌ها «قاچاق سلاح از سودان به نواز غزه» می‌ نامند، متوقف شده است و سودان به محورعربستان سعودی که به زعم رژیم صهیونیستی معتدل بوده، نزدیک شده است.

اما همه این امور تنها در باغ سبزی بود، که لزوماً منجر به نتیجه دلخواه سودان نشد. با روی کار آمدن ترامپ، رئیس جمهور جدید آمریکا بدبینی اش را به همه قراردادها و تعهدات بین المللی نشان داد و سودان را نیز از گزند آسیب خود در امان نگذاشت.

هفته پیش در حالی که تنها دو روز به اجرای وعده آمریکا برای رفع تحریم‌‌های سودان باقی مانده بود، وزیر خارجه سودان از واشنگتن خواست، تا به وعده‌ هایش برای رفع تحریم ‌ها عمل کند؛ اما با تعویق سه ماهه لغو تحریم ها از سوی آمریکا مواجه شد. دولت سودان نیز در مقابل روند مذاکرات را شش ماه تعلیق کرد.

به تعویق انداختن رفع تحریم ها از جانب آمریکا در حقیقت نشان دهنده عدم توانایی ترامپ برای پایبند بودن به تعهداتی است، که نه به نام دولت اوباما که به نام آمریکا ثبت شده است. به نظر می رسد تاجری مانند ترامپ می خواهد زمانی برای خود بخرد تا بتواند از اصولی که بر مبنای آن مذاکرات صورت گرفته و امتیازهایی که آمریکا در این میان داده و گرفته را بازبینی کند و بعد از آن تصمیم به اجرا یا عدم اجرای تعهدات بگیرد. این مسئله برای ترامپ می تواند به مثابه خواندن دفاتر تجاری باشد که پیش از ریاست جمهوری کار اصلی اش بوده است! مسلم این است که برای ترامپ ابداً اهمیتی ندارد رفع تحریم ها برای کشور فقیری مانند سودان تا چه حد می تواند سطح عمومی زندگی مردم این کشور را بهبود ببخشد.

این رفتار دولت آمریکا دارای مشروعیت و مطابقت این رفتار با حقوق بین الملل نیست و تجربه سایر کشورها نیز نشان داده است، که مذاکره و توافق با آمریکا همیشه دلهره بد عهدی را هم به دنبال خود می آورد. البته متاسفانه به دلیل ساختارهای ناعادلانه بین المللی، کشورهای ضعیف نمی توانند واکنش درخوری به بد عهدی ها نشان دهند.

این نخستین بار نیست، که آمریکا به بهانه ای عهد خود را زیر پا گذاشته است، اما برای کسانی که واقعیت های عرصه بین الملل را می شناسند چنین اتفاقی غریب نیست. متاسفانه در نظام نوپای حقوق بین الملل هنوز نمی توان از ضمانت اجرای نقض تعهد برای کشوری مانند آمریکا سخن گفت و تنها می توان از تجربیات سایر کشورها استفاده کرده و برای مذاکره با چنین کشورهایی محتاطانه عمل کرد.