رویاهای آمریکایی در بحران انتخاباتی افغانستان

  • انتشار: ۱۴ میزان ۱۳۹۸
  • سرویس: اخبار مهم
  • شناسه مطلب: 69839
انتخابات افغانستان

مدت کوتاهی پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، زلمی خلیل زاد نماینده ویژه آمریکا در مذاکرات صلح با طالبان به اسلام آباد  رفت و همزمان با او، هیئتی از طالبان هم به پاکستان سفر کرد.

اعلام سفر یک هیئت رسمی از طالبان به پاکستان، به خودی خود، سوال برانگیز است.‌‌ چرا که پاکستان، خاستگاه اصلی گروه طالبان است و شورای کویته، به عنوان مهم ترین رکن تصمیم گیری سران طالبان نیز در پاکستان مستقر است. بنابراین، سفر یک هیئت از طالبان به خانه شان (پاکستان)، جز این که در پشت پرده خود، حکایت گر آغاز یک بازی جدید  تلقی شود، معنی دیگری نمی تواند داشته باشد، اما همزمانی سفر خلیل زاد با هیئت طالبان به پاکستان، به طور قطع می تواند تامل برانگیز باشد.

طالبان و آمریکا پس از ۹ دور مذاکرات فشرده، در دقیقه نود و اندکی پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، بن بست مذاکرات را اعلام کردند و ملاقات مثلا اتفاقی خلیل زاد و هیئت طالبان در اسلام آباد پس از آن که ترامپ علنا اعلام کرد دیگر با طالبان مذاکره نخواهد کرد و در شرایطی که سخن از تقلب های گسترده در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به گوش می رسد، برخلاف آن چه که طرف ها خود مدعی شده اند، چندان هم نمی تواند اتفاقی باشد.

بالا بودن میزان مشارکت در مناطقی که نا امن به حساب می آیند، نرسیدن و دیر رسیدن دستگاه های بیومتریک به کابل یا گم شدن برخی از آن ها در مسیر راه و نیز تاکید عده ای از سران حکومت افغانستان بر معتبر بودن آرایی که بدون استفاده از دستگاه بیومتریک به صندوق ها ریخته شده اند، شائبه تقلب گسترده در انتخابات را به شدت تقویت می کند. شواهد متعددی نیز دال بر وقوع تقلب، از سوی نامزد های انتخابات ریاست جمهوری و هواداران آن ها به کمیسیون بررسی شکایات انتخاباتی ارائه شده است.

از سوی دیگر، از منابع مختلف، خبرهایی از وجود اختلاف نظر شدید میان دولتمردان آمریکا و مقامات سیاسی افغانستان نیز به گوش می رسد. جان بس، سفیر ایالات متحده آمریکا در کابل، هفته گذشته در رشته توئیتی، دولت افغانستان را به فساد گسترده متهم کرد و در مقابل، محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان، نیز با زیر سوال بردن فعالیت های USAID که عهده دار انجام پروژه های مالی سفارت آمریکا در افغانستان است، مخالفت آشکار خود با برخی اقدامات آمریکا را نشان داد.

هرچند که عده ای از آگاهان به امور و  مسائل افغانستان معتقدند اختلافات میان آمریکا و ارگ ریاست جمهوری افغانستان  واقعی است، اما برخی دیگر، بر این نگاه پای می فشارند که هم طرف آمریکایی و هم رئیس جمهور افغانستان، در شرایط موجود، وانمود می کنند که با یکدیگر مشکلات جدی دارند؛ تا چنان چه در سایه تقلب احتمالی، اشرف غنی به عنوان رئیس جمهور منتخب اعلام و معرفی شد، افکار عمومی تصور کند که بر خلاف دوره های پیشین، این بار آمریکا دخالتی در مسئله انتخابات و احیانا تقلب های صورت گرفته نداشته و با این که با شخص محمد اشرف غنی، مشکلاتی داشته، اما با احترام به رای و خواست مردم افغانستان، با او وارد تعامل خواهد شد.

در این بین، نگاه دیگری نیز به تحولات افغانستان وجود دارد که در آن عده ای معتقدند آمریکا علاقه مند نیست انتخاباتی شفاف و بدون تقلب در افغانستان برگزار شود.در این فرض آمریکا  به  دنبال این است  که با دامن زدن به تقلب، زمینه ورود فضای سیاسی افغانستان به یک بحران انتخاباتی را فراهم آورد.

واشنگتن هنوز هم به دنبال پیگیری مذاکرات صلح خود با طالبان است و تامین منافع خود را در گرو صلح با این گروه می بیند. از طرفی، میدان دادن به این گروه که سال های طولانی، برند یک گروه تروریستی را بر خود  داشته  ، هم به لحاظ نوع واکنش جامعه جهانی و هم از نظر بازخورد داخلی در افغانستان، هزینه های بسیار زیادی برای آمریکا خواهد داشت. بنابراین بحران سازی در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، می تواند فرصت مناسبی برای تغییر شرایط و کم هزینه کردن صلح با طالبان برای آمریکا فراهم آورد.

چنان چه تقلب گسترده در انتخابات صورت گرفته باشد و شواهد قابل قبولی از آن ارائه شود، به صورت طبیعی، نامزد های انتخابات ریاست جمهوری، نتایج اعلام شده را نخواهند پذیرفت و همین مسئله، باعث بروز اختلافات گسترده و آغاز یک بحران خواهد شد.

اما به نظر می رسد این بار، حل بحران از طریق ارائه طرح هایی همچون ایجاد حکومت وحدت ملی و نظایر آن، مطلوب آمریکا نیست. بنابراین، ممکن است نارضایتی های اخیر مقامات آمریکایی از محمد اشرف غنی واقعی باشد و آمریکا مصرانه به دنبال یک جایگزین مطلوب برای او.

دکتر عبدا…، که برخی او را پیشتاز انتخابات می دانند به دلایل زیادی، نمی تواند گزینه مطلوب آمریکا تلقی شود. بنابراین باید شرایط به گونه ای مدیریت شود که از یک سو، فردی با ویژگی های مد نظر آمریکا زمام قدرت را به دست بگیرد و از سوی دیگر، این تغییر، آسیبی به فرایند صلح آمریکا و طالبان که اهمیتی فراوان برای طرف آمریکایی دارد نیز نزند.

بر این اساس  ممکن است این بار، آمریکایی ها، خود افشا کننده مواردی از تقلب در انتخابات باشند تا از رهگذر آن، با دامن زدن به بحران سیاسی در افغانستان و ایجاد کشمکش میان نامزد های انتخابات ریاست جمهوری تا حدی که ثبات نسبی وضعیت افغانستان در خطر قرار بگیرد، گزینه عبور از نفرات برتر در مبارزات انتخاباتی و حتی گزینه تغییر نظام حکومتی افغانستان را کلید زنند و به سمت حکومت موقت به عنوان جایگزین حکومت کنونی حرکت کنند.

چه این که تنها در سایه چنین حکومتی،  امکان اضافه کردن طالبان به ساختار حکومت میسر می شود و هزینه تغییر نظام نیز به جای این‌که به حساب آمریکا گذاشته شود، به حساب بی‌تدبیری و بی کفایتی سیاسی رهبران حکومت افغانستان گذاشته خواهد شد.

نویسنده: سید احمد موسوی مبلغ