برجام : ایران در آستانه یک پیروزی

  • انتشار: ۲۱ حمل ۱۴۰۰
  • سرویس: بین المللدیدگاه
  • شناسه مطلب: 110102

بعد از ۱۳ سال مذاکره میان ایران و جامعه بین المللی، در ابتدا میان ایران، فرانسه، آلمان و انگلستان و سپس میان ایران و ۵ کشور عضو شورای امنیت سازمان ملل به اضافه آلمان تحت هدایت اتحادیه اروپا، در سال ۲۰۱۵ توافقنامه روی این معظله امضا شد. ایران تعهد سپرد که برنامه اتومی وی بسوی ساخت بمب اتومی نخواهد رفت. برای این هدف برخی قیودات تخنیکی مانند پائین نگهداشتن سطه غنی سازی یورانیوم، محدود بودن تعداد سانتریفوژ ها و بررسی مداوم کارشناسان آژانس بین المللی انرژی اتومی … تمام تحریمها، چه تحریمهای بین المللی و چه تحریمهای یکجانبه امریکا برداشته شد.

دونالد ترامپ با ویژگی هایی که میدانید، بخصوص حمایت بی چون و چرا از اسرائیل و عربستان سعودی و با پیش زمینه های خصومت ۴۰ سال راست ها، سازمانهای طرفدار اسرائیل و مذهبی های افراطی ضد مسلمان، بنابر وعده انتخاباتی بعد از پیروزی در سال ۲۰۱۸ بطور یکجانبه برجام را ترک نمود و تمام تحریم ها را برگرداند و تحریمهای جدید ( ۱۵۰۰ نوع تحریم) را بنام “تحریمهای حداکثری” روی ایران اعمال نمود. این تحریم ها گرچه به اقتصاد ایران ضربه بزرگ وارد نمود که موجب شد تا ایران سالانه بین ۷۰ تا ۸۰ میلیارد دالر سود فروش نفت را از دست داد. این تحریمها که مراودات بانکی را نیز شامل بود باعث شد که ایران بطور نمونه ۷ میلیارد دالر از فروش نفت خود را که قبل از تحریم ها صورت گرفته بود نتواند بدست بیآورد. همچنان عراق بابت خرید برق و گاز از ایران میلیاردها دالرمقروض است و نمیتواند آنرا بپردازد. در کنار این تحریم های علنی، سازمانهای مخفی و خرابکارانه کشورهای متخاصم به ترور دانشنمندان اتومی ایران دست زدند.
در برای این تحریم ها که در برخی موارد غیر انسانی بود، مانند همین تحریم معاملات بانکی که ایران نتواند برخی وسایل پزشکی و داورو را هم از خارج وارد کند، امریکا در تحریک نارضایتی مردم ایران که موجب سرنگونی جمهوری اسلامی شود ناکام ماند (پومپئو بیشرمانه میگفت که تحریمها به اقتصاد ایران ضربه میزند، مردم در زندگی خود دچار مشکلات میشوند و دست به شورش و سرنگونی جمهوری اسلامی میزنند). یکسال بعد از تحریمهای ترامپ ایران تصمیم گرفت که در مورد برجام مقابله به مثل کند. پله به پله به تعهدات اتومی خود پایان داد. غنی سازی یورانیوم را بیشتر ساخت. سانتریفوژهای مدرن تری را بکار انداخت … و برنامه اتومی ایران که علیرغم آنکه رهبر جمهوری اسلامی با صدور یک فتوا رفتن بسوی ساختن بمب اتومی را ممنوع نموده، کشورهای غربی و عربی بیم دارند که فردا یک ایران با قدرت موشکی که ثابت شده دارای بمب اتومی هم شود. در چنین شرایطی ایران دارای یک قدرت نظامی بازدارنده جلو هر حمله نظامی ( مانند حمله عراق صدام حسین به ایران) را خواهد گرفت و افزار فشار روی ایران سخت ضربه خواهد خورد.

بارک اوباما که برجام را امضا نمود و کشورهای اروپایی عقیده داشتند و دارند که بهترین راه جلوگیری از یک ایران اتومی مذاکره است. از طریق مذاکره حق ایران به دست یافتن به انرژی اتومی یا برنامه اتومی برای تولید برق و کاربرد های ملکی دیگر برسمیت شناخته میشود و در مقابل آن ایران تعهدات عملی میدهد که برنامه اتومی آن صلح آمیز خواهد بود. جو بایدن هم مانند اروپایی ها به رسیدن یک توافق از راه مذاکره میباشد. قبل از انتخاب شدن به حیث رئیس جمهور، بایدن طرفدار برگشته امریکا به توافق برجام بود اما بعد از رسیدن به قصرسفید برای لغو تحریم ها خواستار آن شد که ابتدا ایران به نقض تعهدات اولیه خود به برجام پایان ببخشد. ایران که از نگاه حقوقی و اخلاقی حق به جانب بود و میگفت این امریکا بود که بطور یکجانبه برجام را ترک نموده و تحریمهای یکجانبه را اعمال نموده، امریکا برای برگشت به برجام باید اول تحریمها را لغو کند. آیت الله خامنه هم برگشت امریکا به برجام و مذاکره با او را تا زمانیکه تحریمها برداشته نشود ممنوع نمود. رسانه های بین المللی در مورد این زور آزمایی مینوشتند : “جوبایدن یا آیت الله خامنه ای که برنده خواهد شد ؟ “
مذاکراتی که از یک هفته بطور مستقیم میان ایران و ۵ کشور دیگر عضو برجام در وین ادامه دارد و هئیت امریکا هم در هوتل دیگر در جوار هوتلی که ذزاکرات در جران است حضور دارد و از طریق کشورهای اروپایی در جریان مذاکرات قرار دارد. از مذاکرات دیروز اینگونه حدس میزنم که اول امریکا تحریمهای که با برجام مخالف است و ترامپ آنها را احیا نمود برداشته میشود. سپس ایران هم گام هایی در جهت تقلیل تنش برمیدارد. در مرحله دوم تحریم هایی که ترامپ بعد از برجام تحمیل نموده و برداشتن آنها نیاز به طی دوره های تقنینی دارد و در نتیجه بایدن نیاز به زمان بیشتری دارد، در مرحله بعدی برداشته خواهد شد.

ممکن ما در مورد سیاست های داخلی ایران منتقد و یا مخالف باشیم و من خودم در زمره منتقدین روش صاحبان قدرت در برابر اپوزیسیون داخل ایران، اپوزیسیونی که حتا با نظام جمهوری اسلامی مخالف نیستند و فقط خواهان رفرم های دموکراتیک هستند و یا برخورد به اعتراض های مردمی میباشم، ولی این واقعیت را که ایران در برابر زورگویی، یکه تازی و رفتار خود را ارباب جهان دانستن امریکا ایستادگی و مقاومت نمود، نباید از نظر دور کنیم. من اعتقاد دارم که اصل استقلال و اتکا به نیروی خود اصلی است که بدون آن هیچ نظام و رژیمی نمیتواند رشد، پیشرفت یا تحول کند.

دکتر کریم پاکزاد