یکی گفت “علی مخلوق شیعیان است”

  • انتشار: ۱۳ حمل ۱۳۹۷
  • سرویس: دیدگاه
  • شناسه مطلب: 39059

چنان‌که خدا مخلوق انسان نیست، علی مخلوق شعیان نیست. بلکه این علی بود که جاذبه انسانی ایجاد کرد. ما شیعه‌ها در مورد علی برخی باورهای جزمی داریم ولی علی با قطع نظر از این تعصبات، علی است.

جرج جرداق مگر شیعه است؟ او مسیحی است و استاد ادبیات عرب در دانشگاه بیروت. هم نگاهش فارغدلانه است و هم زبان‌شناس است. در مورد نهج البلاغه علی می‌گوید، چنان سخن علی عمیق و انسانی است که دو صد بار آن را خواندم. در حالی که بعید می‌دانم حتی مفسرانی مانند فخر رازی و علامه طباطبایی دو صد بار قرآن را برای فهم آن خوانده باشند. پس از این خواندن‌ها بود که کتاب ذیل را در باره علی نوشت.

«الامام علی الصوت العداله الانسانیه» نام کتابی است نوشته جرج سمعان جرداق پیرامون علی امام اول شیعیان که در سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶ میلادی) در بیروت توسط انتشارات دارلفکرالاسلامیه منتشر و در جهان اسلام مورد توجه وسیع قرار گرفت.

این کتاب در ۵ جلد با عناوین ذیل نگاشته شده‌است:

علی و حقوق بشر

شامل ۲۵۶ صفحه مروری بر اوضاع سرزمین حجاز، و خاندان وی، معرفی ویژگی‌های عبادی، اخلاقی و رفتاری و علمی و نهایتاً بررسی عهدنامه مالک اشتر.

علی و انقلاب فرانسه

شامل ۲۵۶ صفحه که در آن ضمن بررسی ریشه‌ها و علل و تاریخ انقلاب فرانسه، دیدگاهها و مبانی امام علی نیز بررسی و با یکدیگر مقایسه شده‌است و نهایتاً نتیجه گیری شده‌ است که دیدگاه‌های وی در بر گیرنده مبانی چهارگانه انقلاب فرانسه‌است.

علی و سقراط

شامل ۲۳۹ صفحه که ظاهراً ۷۷ صفحه ادامه مجلد دوم بوده که برای تناسب حجم در جلد سوم ارائه شده‌است. نویسنده دیدگاه‌های سقراط و علی را ارائه کرده‌است.

علی و دوران زندگانی‌اش

شامل ۲۵۴ صفحه که به بررسی و معرفی دو تیره اموی و هاشمی که هر دو از قریش هستند پرداخته شده و ضمن ارائه رویدادهای دوران عثمان و قتل او به رویدادهای دوران خلافت علی پرداخته و سپس به بیان روزهای آخر زندگانی وی می‌پردازد.

علی و قومیت عربی

شامل ۲۷۰ صفحه شامل ارائه دیدگاه‌های آثار ابوالعلا معری، جبران خلیل جبران و میخائیل نعیمه، بخشی پیرامون دیدگاه‌های مستشرقان منصف و غیر منصف پیرامون علی و سپس در قسمتی با عنوان «آنچه در باره این کتاب گفته شده‌است» دیدگاه‌ها و تقدیرها از این کتاب ارائه شده‌است.

وی درباره چاپ کتاب می‌گوید: «من عقیده دارم امام علی از مسیح بالاتر است. من شیفته شخصیت انسانی امام شده‌ام. ما کلاً مسیحی بوده‌ایم و بالطبع به امامت امام علی اعتقادی نداریم…… همان طور که متنش را می‌نوشتم، سردبیر مجله «الرساله» آمد و گفت، نوشته‌هایت را به ما بده که شماره به شماره چاپ کنیم. من قبول نکردم. بعد از اصرار و الحاح فراوان او، عاقبت دو قسمت از متن را به او دادم. بلافاصله بعد از چاپ، رئیس کشیشان و راهبان فرقه کرملیه (از فرق مارونی مسیحی) گفت: من خودم این را به هزینه خودم چاپ می‌کنم….. اتفاقاً اول کار، مسیحی‌ها فهمیدند و آمدند پهلوی من. ذوق زده و شادان. می‌گفتند تو عرب را سرافراز کرده‌ای. پول جمع کرده بودند و می‌خواستند پول چاپ کتاب را به من بدهند. گفتم این کتاب را با پول خودم چاپ نکرده‌ام و رئیس راهبان کارملیه چاپ کرده. رفتند که به او پول بدهند. او گفت خجالت بکشید، من این را چاپ نکرده‌ام. این پول راهبانی است که در اینجا عبادت می‌کنند. ببرید این پول را بدهید به فقرا. بعدها آن کشیش – رئیس راهبان کارملیه – به من گفت من امام علی را دوست دارم و از برکت او فقرای ما نیز به نوایی رسیدند.»

نویسنده ۵۰ سال پس از انتشار کتاب می‌گوید که در این روزگار نیاز به امام علی(ع) و باورها و مواضع و نقش انسانی و بزرگ و عظیم او و امثال او، از بزرگان حقیقت و توجه به انسان بیش از نیاز هر زمان و دوران دیگری به علی(ع) و امثال اوست. این موضوع را هر انسانی که وجدان بیدار و درک درستی داشته باشد و به امور خواص و عوام به نیکی نظر کند درمی‌یابد، فرق نمی‌کند که این فرد به جهت عقاید و عاداتش از کدام گروه از انسان‌ها باشد و از کدام ملیت باشد و در کجا زندگی کند.

بازتاب‌های چاپ کتاب

این کتاب ابتدا با مقدمه میخائیل نعیمه، در ۱۹۵۶، در بیروت چاپ شد. وی ضمن تاکید بر اینکه علی تنها دارای قهرمانی‌هایی در میدان جنگ نبوده‌است، وی را دارای بینش پاک ، طهارت وجدان و بیان سحرانگیز و ژرفای انسانیت و حرارات ایمان و مقام والای آنچه مردم را بدان می‌خوانده می‌داند و سپس به نکات بر جسته کتاب از جمله: قدرت بیان نافذ و عاطفی و درخشان و دلنشین که تنه به ساحت شعر می‌ساید؛ موزون بودن کتاب از نظر توزیع حجم متعادل برای مباحث مختلف؛ کوشش شجاعانه و موفقیت در بازگویی اندیشه‌های سیاسی، دینی و اجتماعی و اقتصادی در صحن زندگی امروز بصورتی بدیع؛ می‌پردازد.

این کتاب پس از انتشار با استقبال بالا و دور از انتظاری مواجه گردید ناشر (دارالفکر العربی)در مقدمه‌ای بر چاپ پنجم نوشت که کتاب غوغایی بزرگ بپا کرده زیرا میلیونها خواننده از آن استقبال کرده‌اند و در مدت کوتاهی به فارسی، هندی و انگلیسی ترجمه شده‌است.

ناشر دیگری (دارلوائع) که آنرا منتشر کرده‌است در مقدمه‌ای بر یکی از نسخه‌ها آورده‌است که تا آنزمان هیچ کتاب عربی با این میزان از استقبال مواجه نشده بود.

دلیل نوشتن درباره علی ابن ابیطالب

جرج جرداق در راز ننوشتن در باره شخصیت دیگری غیر از علی سخن می گوید: “عده ای از مردم کشورهای حوزه خلیج فارس و مصر به من پیشنهاد می کردند که مثلا در مورد عمر و یا دیگران بنویسم… اما من نپذیرفتم نه به این خاطر که بخواهم بگویم عمر و یا کس دیگری بد است نه اصلا اینطور نبود بلکه من پس از علی علیه السلام کسی را شایسته نوشتن ندیدم و تصمیم گرفتم که جز در مورد علی (ع) ننویسم….انقلاب علی علیه السلام انقلاب انسانی، اجتماعی، فکری و فرهنگی بود و در آن بین دو جبهه فسق و قتل و قاچاق انسان و برده و مرگ از یک طرف و جبهه دین و رحمت و عدالت و انسانیت و آزادی و حیات فاصله‌های زیادی بود. موظف شدم که جبهه علی را که خالص ترین جبهه‌ها است، مورد بررسی و تحلیل قرار دهم. این جبهه راه را برای من روشن کرد و چراغ راهم شد”

پس بیاییم نه دو صد بلکه فقط یکبار نهج البلاغه علی یا کتاب جرج جرداق را بخوانیم آنگاه در باره علی سخن بگوییم ورنه ما هم یکی از کسانی خواهیم بود که سخن از سر تعصب گویند.

رسول حمیدی

اشتراک گذاری:
لینک کوتاه: atlaspress.af/?p=39059

نظرات(۰ دیدگاه)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *